Trong tập video, anh Vũ Thành Huy – Portfolio Manager tại FinSuccess phân tích những thay đổi có thể diễn ra khi Việt Nam bước vào giai đoạn thu nhập cao hơn, nhìn lại kinh nghiệm của Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc và Thái Lan, đồng thời chỉ ra những cơ hội và áp lực mà người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ, đang đối mặt. 

GDP bình quân đầu người 5.000 USD có ý nghĩa gì với tài chính cá nhân? 

Khi thu nhập tăng lên và những nhu cầu cơ bản dần được đáp ứng, mục tiêu tài chính của mỗi cá nhân có xu hướng thay đổi.

Nếu ở giai đoạn đầu, trọng tâm là làm việc để tạo ra thu nhập và đáp ứng nhu cầu cuộc sống, thì khi mức sống tăng lên, một câu hỏi khác bắt đầu xuất hiện:

Đây là sự chuyển dịch từ “kiếm tiền” sang “để tiền làm việc”.

Theo anh Vũ Thành Huy, đây cũng là lúc các công cụ tài chính trở nên quan trọng hơn. Bởi năng suất của một cá nhân có giới hạn nếu chỉ dựa vào số giờ lao động. Để tiếp tục gia tăng thu nhập và tài sản, con người cần sử dụng thêm vốn, công nghệ và các công cụ tài chính để khuếch đại năng lực tạo ra giá trị.

Nói cách khác, khi thu nhập bình quân đầu người tăng, nhu cầu không chỉ dừng ở việc có thêm thu nhập, mà còn là quản lý và phân bổ phần thu nhập dư ra một cách hiệu quả.

Các quốc gia đi trước cho thấy điều gì sau cột mốc 5.000 USD?

Nhìn vào Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc và Thái Lan, anh Huy chỉ ra một xu hướng đáng chú ý: thị trường tài chính có xu hướng phát triển mạnh hơn khi thu nhập của người dân tăng lên.

Sau khi đạt ngưỡng GDP bình quân đầu người khoảng 5.000 USD, các quốc gia này đều ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể của:

• Tài sản được quản lý bởi các quỹ (AUM)
• Quy mô thị trường chứng khoán
• Nhu cầu đầu tư và tích lũy tài sản

Tuy nhiên, cách người dân phân bổ tài sản không hoàn toàn giống nhau.

Hàn Quốc và Đài Loan chứng kiến sự phát triển mạnh của thị trường chứng khoán, trong khi Trung Quốc và Thái Lan có xu hướng tập trung nhiều hơn vào bất động sản trong giai đoạn đầu.

Điều này cho thấy khi thu nhập tăng lên, nhu cầu tích lũy và đầu tư có thể tăng theo, nhưng kênh tài sản được lựa chọn còn phụ thuộc vào đặc điểm của từng nền kinh tế và thị trường tài chính.

Việt Nam đang đứng ở đâu trong quá trình này? 

Một trong những vấn đề đáng chú ý được đề cập trong video là quy mô của thị trường tài chính Việt Nam vẫn còn tương đối nhỏ nếu đặt cạnh tiềm năng của nền kinh tế.

Số lượng tài khoản chứng khoán đã tăng mạnh, từ khoảng 2,3 triệu tài khoản năm 2019 lên hơn 10 triệu tài khoản.

Tuy nhiên, tỷ trọng AUM của các quỹ mở so với GDP vẫn dưới 1%, cho thấy kênh đầu tư thông qua các quỹ vẫn còn dư địa phát triển.

Điều này đặt ra một câu hỏi lớn:

Nếu người dân chuyển dần từ trạng thái chỉ tích lũy thu nhập sang chủ động quản lý tài sản, thị trường tài chính có thể đóng vai trò ngày càng lớn trong quá trình này.

Việt Nam còn bao nhiêu thời gian để tận dụng lợi thế dân số? 

Cùng với cơ hội từ mức thu nhập tăng lên, Việt Nam cũng đối mặt với một áp lực đáng kể: thời gian tận dụng lợi thế dân số vàng không còn quá dài. Theo chia sẻ trong video, Việt Nam chỉ còn khoảng 11 năm, đến năm 2036, để tận dụng lợi thế này. Điều đó tạo ra áp lực đối với tăng trưởng dài hạn. Khi lực lượng lao động dần thay đổi, việc nâng cao năng suất không thể chỉ dựa vào việc có nhiều người trong độ tuổi lao động. Đây cũng là lý do câu chuyện vốn, công nghệ và năng suất trở nên quan trọng hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Vì sao người trẻ Việt Nam đang chịu áp lực tài chính lớn hơn? 

Một trong những phần đáng chú ý của video là câu chuyện về khả năng sở hữu nhà của người trẻ. Theo số liệu được đề cập trong tập, tỷ số giá nhà/thu nhập tại Việt Nam khoảng 32 lần, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 15 lần tại Hàn Quốc. Khoảng cách này tạo ra một áp lực lớn đối với thế hệ trẻ khi các mục tiêu như mua nhà, kết hôn và sinh con ngày càng khó đạt được nếu chỉ dựa vào thu nhập từ lao động. Khi tài sản, đặc biệt là bất động sản, tăng nhanh hơn thu nhập, người trẻ có thể trở nên thận trọng hơn trong các quyết định tài chính và cuộc sống. Đây cũng là một trong những lý do khiến câu chuyện quản lý tài chính cá nhân và đầu tư sớm trở nên quan trọng hơn.

Người trẻ nên làm gì khi thu nhập chưa cao nhưng áp lực tài chính càng lớn?

Theo góc nhìn được chia sẻ trong video, giải pháp không nằm ở việc cố gắng làm việc nhiều hơn một cách đơn thuần. Thay vào đó, người trẻ cần xây dựng một nền tảng tài chính đủ sớm để tận dụng thời gian và sức mạnh của việc tích lũy.

Có thể bắt đầu từ ba bước:

Từ “kiếm tiền” đến “để tiền làm việc” 

Cột mốc GDP bình quân đầu người 5.000 USD vì vậy có thể được nhìn dưới một góc độ rộng hơn.

Đó không chỉ là câu chuyện về tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, mà còn liên quan đến cách người dân kiếm tiền, tiết kiệm, đầu tư và xây dựng tài sản.

Khi nhu cầu cơ bản dần được đáp ứng, câu hỏi quan trọng sẽ chuyển từ:

“Tôi cần kiếm thêm bao nhiêu tiền?”

sang:

“Tôi cần làm gì với số tiền mình đang có?”

Với Việt Nam, quá trình này diễn ra đồng thời với nhiều thay đổi lớn: thị trường tài chính mở rộng, thu nhập tăng lên, lợi thế dân số vàng dần thu hẹp và áp lực tài chính đối với thế hệ trẻ ngày càng rõ rệt.

Vì vậy, xây dựng thặng dư, quản lý tài chính và đầu tư sớm có thể trở thành những năng lực ngày càng quan trọng đối với mỗi cá nhân trong giai đoạn phát triển tiếp theo của nền kinh tế.