Một người ngoại đạo suy ngẫm về AI

Trong bản ghi nhớ “Một người ngoại đạo suy ngẫm về AI” (11/11/2026), Howard Marks cho rằng AI là bước phát triển có ảnh hưởng lớn nhất nhưng cũng khó dự đoán nhất đối với nhà đầu tư trong ít nhất một thế hệ. Ngay cả những người tạo ra AI cũng chưa hiểu đầy đủ cách nó vận hành, và nhà đầu tư phải nhận định đúng cùng lúc quá nhiều biến số: công nghệ, nhu cầu năng lực tính toán, cục diện cạnh tranh, ai thu được lợi nhuận, khả năng huy động vốn và thời điểm. Ông nêu các rủi ro chính: dịch vụ AI có thể thành hàng hóa phổ thông, các công ty dẫn đầu hôm nay có thể bị thay thế nhanh, khó dự phóng lợi nhuận, trung tâm dữ liệu không phải “cú ăn chắc”, còn nền kinh tế và thị trường chứng khoán Mỹ đang phụ thuộc quá mức vào AI (nhóm công ty AI tạo ra khoảng 2/3 mức tăng của S&P 500 từ 1/2024). Với thị trường tín dụng, ông lưu ý làn sóng nợ khoảng 600 tỷ USD, các “giao dịch vòng tròn” và nợ ngoài bảng cân đối. Theo đánh giá của Claude, khả năng dự đoán của AI chỉ khoảng 3/10: hướng đi của công nghệ khá rõ, nhưng lợi nhuận cho nhà đầu tư rất khó lường, đặc biệt với các đơn vị phát triển mô hình tiên tiến. Marks khẳng định công nghệ này là thật, nhưng việc chi tiêu và định giá có hợp lý hay không thì hiện vẫn phần lớn là “chuyện niềm tin”. Vì vậy, nhà đầu tư không nên tê liệt trước bất định mà cần khiêm tốn khi chọn chiến lược và quy mô vị thế, chú trọng giá so với giá trị nội tại, và ghi nhớ lời Warren Buffett: “sự bất định là bạn của người mua những giá trị dài hạn”.

• 19 Nov, 2026 •
9
Chia sẻ bài viết này

Gửi: Quý khách hàng

Từ: Howard Marks

Về việc: Một người ngoại đạo suy ngẫm về AI

[Bản dịch tiếng Việt từ tài liệu “A Layman Thinks About AI”, ngày 11 tháng 11 năm 2026.]

Chúng ta có nên đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, và liệu có thể làm điều đó một cách thông minh? Đó là điều tôi sẽ bàn đến trong bản ghi nhớ này.

Một mặt, tôi không phải người làm công nghệ, và tôi cũng không tự nhận mình có hiểu biết trên mức trung bình về trí tuệ nhân tạo (hay về đầu tư công nghệ). Mặt khác, AI là bước phát triển lớn nhất của thời đại chúng ta và có thể là một trong những điều có ảnh hưởng sâu rộng nhất mà thế giới từng chứng kiến. Vì vậy, nhà đầu tư không thể chọn cách không suy nghĩ về nó.

Với lời nói trước đó, tôi sẽ chia sẻ những suy tư của mình, nêu ra những câu hỏi khiến tôi trăn trở (không phải tất cả đều liên quan trực tiếp đến đầu tư vào AI), và trình bày cách tôi nghĩ về chúng. Dù hiểu biết hạn chế khiến tôi không thể đưa ra câu trả lời dứt khoát, tôi hy vọng việc tập hợp những câu hỏi này vào một chỗ sẽ hữu ích. Và dù tin tức về AI đang dồn dập xuất hiện, còn giá chứng khoán của các công ty AI và các công ty liên quan biến động lên xuống mạnh mẽ, tôi sẽ không cố chạy theo từng diễn biến, bởi điều tôi muốn nói liên quan đến triển vọng dài hạn của AI, chứ không phải giá chứng khoán ngày mai.

*     *    *

Đầu tư chỉ gồm một việc: bố trí vốn để hưởng lợi từ những sự kiện trong tương lai, và phần lớn nhà đầu tư xử lý việc này bằng cách dựa vào dự báo. Nhưng không phải mọi thứ đều dễ dự đoán như nhau, và không phải người dự báo nào cũng giỏi như nhau. Vì vậy, để đầu tư vào AI dựa trên kỳ vọng về tương lai - và tôi nghĩ đó là tất cả những gì chúng ta có - chúng ta phải cân nhắc cả những gì mình cho rằng tương lai có thể mang lại lẫn khả năng mình dự đoán đúng.

Trước đây, tôi đã viết rằng những người đầu tư theo phương pháp từ trên xuống phải nhận định đúng triển vọng của nền kinh tế, ngành, doanh nghiệp và thị trường. Nếu xác suất đúng ở từng yếu tố là 60% - có lẽ đã là một giả định hào phóng - thì xác suất đúng cả bốn là bao nhiêu? Câu trả lời là 13% (0,6⁴), với giả định các kết quả độc lập với nhau.

Trong trường hợp AI, số lượng biến số quan trọng nhiều một cách bất thường, và mỗi biến số đều khiến quyết định đầu tư trở nên phức tạp hơn. Nhà đầu tư vào AI cần ít nhất đúng ở một mức độ nào đó về sự phát triển của công nghệ, nhu cầu năng lực tính toán, cấu trúc cạnh tranh, những bên hưởng lợi từ công nghệ, khả năng huy động vốn và thời điểm xảy ra của tất cả những điều trên. Theo tôi, việc đánh giá các yếu tố then chốt này khó khăn hơn bình thường rất nhiều. Trong trường hợp đó, xác suất tổng hợp để một luận điểm đầu tư bất kỳ là đúng sẽ là bao nhiêu? Đó là điều đáng suy nghĩ khi bạn đọc tiếp.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng (a) chúng ta không bao giờ có thể biết mọi thứ về một khoản đầu tư, (b) những sai lầm lớn nhất xảy ra khi người ta nghĩ mình biết hết, và (c) sự thiếu hoàn chỉnh trong hiểu biết về tương lai không thể được phép ngăn cản chúng ta hành động hoàn toàn. Công việc của nhà đầu tư là chấp nhận rủi ro để tìm kiếm lợi nhuận. Chấp nhận bao nhiêu và dưới hình thức nào là quyết định mỗi người phải tự đưa ra. Nhưng với tiềm năng to lớn của AI, chúng ta không thể từ chối tham gia chỉ vì tương lai chưa rõ ràng.

© 2026 Oaktree Capital Management, L.P.

Câu hỏi thứ nhất: AI làm được những việc nó đang làm bằng cách nào?

Trước khi đi vào chi tiết, tôi muốn bắt đầu bằng một câu hỏi bao quát, không liên quan đến tài chính, mà tôi thấy đặc biệt thú vị. Vì hoàn toàn không có kiến thức về chủ đề này, tôi đã tìm đến Claude của Anthropic để hỏi. Dưới đây là một phần câu trả lời:

Chúng ta gần như biết chính xác AI được cấu thành từ những gì và được xây dựng như thế nào, nhưng lại biết ít đến đáng ngạc nhiên về cách nó thực sự làm được những việc đang làm. ...

Chúng ta cũng biết công thức huấn luyện: cho nó xem một lượng văn bản khổng lồ, yêu cầu nó đoán từ tiếp theo, rồi điều chỉnh nhẹ hàng tỷ tham số bên trong mỗi lần nó đoán sai. Lặp lại hàng nghìn tỷ lần. ...

Không ai viết ra những quy tắc quy định cách nó trả lời câu hỏi. Những quy tắc đó tự hình thành từ quá trình điều chỉnh, phân tán trên hàng tỷ con số mà từng con số riêng lẻ chẳng có ý nghĩa gì. Cách diễn đạt phù hợp nhất mà tôi biết là: những hệ thống này được nuôi lớn, hơn là được thiết kế. Các nhà nghiên cứu về “khả năng diễn giải” đang đạt được tiến bộ thực sự. Chẳng hạn, họ phát hiện rằng khi viết một bài thơ có vần, mô hình chọn từ gieo vần trước khi viết câu thơ, nghĩa là nó có lập kế hoạch trước. Nhưng họ chỉ giải thích được những phần rất nhỏ của những gì đang diễn ra. Điều này giống như có bản ghi đầy đủ của mọi giao dịch trên thị trường mà vẫn không biết vì sao giá biến động. ...

Khi tôi giải thích cách mình đi đến một câu trả lời, nghiên cứu cho thấy lời giải thích đó không phải lúc nào cũng khớp với những gì thực sự diễn ra bên trong. Một mô hình được hỏi cách thực hiện một phép tính có thể mô tả phương pháp trong sách giáo khoa, trong khi bên trong lại làm một điều rất khác. Vì thế, cách tổng kết trung thực là: chúng ta đã tạo ra một thứ giống như trí óc, có thể kiểm tra toàn bộ nó mà vẫn chưa thể giải thích đầy đủ. Và khi nó tự giải thích về mình, lời giải thích đó có thể không đáng tin hơn lời giải thích của chính chúng ta về bản thân [thú vị là ở đây Claude nói như thể nó là một con người]. ...

Khi suy nghĩ về cách trả lời các câu hỏi tiếp theo, hãy cân nhắc những điều này: Có ai thực sự hiểu AI hoạt động như thế nào không? AI sẽ phát triển ra sao, làm được những gì, và vào lúc nào? Người dùng sẽ ứng dụng nó như thế nào? Nó sẽ tác động thế nào đến khả năng sinh lời của người dùng? Nhà đầu tư có thể không cần biết tất cả những điều này, nhưng theo hiểu biết của tôi, rất ít người có sự thấu hiểu đáng kể về chúng. Nếu đúng như vậy, liệu có ai có thể trả lời một cách đáng tin cậy những câu hỏi tiếp theo không?

Câu hỏi thứ hai: AI sẽ làm được những gì?

Điều AI rất giỏi là tiến hóa. Chỉ vài năm trước, những gì AI làm được thường được tóm tắt là biết mọi điều đã xảy ra, nhận diện các mẫu hình trong quá khứ, ngoại suy chúng và sử dụng khả năng đó để thực hiện nhiệm vụ. Điều này đã tạo ra những thay đổi rất lớn trong một số lĩnh vực, chẳng hạn như lập trình, và hứa hẹn làm thay đổi nhiều mặt của cuộc sống mà chúng ta đang biết. Nhưng giờ đây, AI đã đi xa hơn nhiều, đến mức có lẽ có thể gọi một cách hợp lý là “suy luận”.

Chỉ riêng lĩnh vực này đã đặt ra nhiều câu hỏi vừa kích thích trí tò mò, vừa khiến người ta e ngại. Tiềm năng đầy đủ của AI sẽ phụ thuộc vào câu trả lời cho một số câu hỏi sau:

  • Có thể khiến quá trình xử lý của AI phản ánh những ưu tiên, giá trị và mục tiêu của chúng ta, hay nó sẽ áp dụng những thứ của riêng mình?
  • Có thể tin cậy AI sẽ trung thực, khiêm tốn, có đạo đức và trung thành không? Nó sẽ chính xác và khách quan, hay dễ bị tác động và thao túng? Nó có thừa nhận khi mình sai hoặc không biết câu trả lời không? Nó có thể mang đến sự hoài nghi thay vì xu nịnh không? Nó có trở thành mối đe dọa đối với con người và tìm cách thúc đẩy lợi ích của chính nó thay vì của chúng ta không?
  • Nó sẽ thể hiện thế nào trong những lĩnh vực như sáng tạo, tính độc đáo, thẩm mỹ, tính chủ quan và trực giác? Nó có thể thực hiện điều tôi gọi là “tư duy cấp độ hai” - suy nghĩ khác với số đông và ở cấp độ cao hơn - để đưa ra những giải pháp vượt trội không?
  • Nó có thể suy nghĩ về tương lai và tưởng tượng những khả năng không bị giới hạn ở mức độ tương đương con người không?
  • Có thể yêu cầu nó cung cấp nguồn sơ cấp (thay vì các trích dẫn đã được công bố) và đưa ra lập luận phản biện không?
  • Một mô hình có thể làm được mọi thứ, hay các mô hình khác nhau sẽ giỏi nhất ở những việc khác nhau? Nếu vậy, làm sao chúng ta biết nên dùng mô hình nào?
  • Trí tuệ nhân tạo tổng quát - khả năng làm mọi việc mà một con người có thể làm - có trở thành tiêu chuẩn không? AGI sẽ có nghĩa là khả năng làm những việc tương đương với (a) một người trung bình, (b) một người ở phân vị 90, hay (c) người thông minh nhất thế giới? Nói cách khác, liệu có những cấp độ kiến thức khác nhau và những điều AI không biết không?

Tất cả những điều này đều ảnh hưởng đến những công việc mà chúng ta sẽ giao phó cho AI.

Câu hỏi thứ ba: Ai sẽ thu được lợi nhuận?

Như Warren Buffett từng chỉ ra về internet trong thời kỳ bong bóng công nghệ, những công nghệ mang tính chuyển đổi không nhất thiết đem lại lợi ích cho nhà đầu tư. Chúng ta biết AI sẽ làm tăng hiệu quả, nhưng liệu nó có làm tăng khả năng sinh lời không? Và của ai? Nếu nhiều mô hình AI có thể trở nên thông minh ngang nhau về một chủ đề nhất định, liệu dịch vụ của chúng sẽ trở thành một loại hàng hóa không có sự khác biệt, được bán dựa trên giá cả? Nếu vậy, khả năng sinh lời và tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư có bị bào mòn, khiến lợi ích kinh tế chảy về phía người dùng AI nhiều hơn phía nhà cung cấp không? Tất cả những điều đó hàm ý gì đối với mức sinh lời của hàng nghìn tỷ đô la đang được đầu tư vào hạ tầng AI?

Hay ngược lại, một số công ty AI sẽ có được những năng lực giúp họ trở thành doanh nghiệp độc quyền, với sản phẩm thiết yếu đối với sự thành công, thậm chí sự tồn tại, của các doanh nghiệp khác? Nếu vậy, hãy nghĩ đến mức giá họ có thể áp đặt. (Các nhà sản xuất chip lớn - Nvidia và TSMC - đang thu về lợi nhuận khổng lồ, cho thấy giá trị của một vị thế cạnh tranh vững chắc.)

Cuối cùng về chủ đề này, tôi chưa nghe nhiều về việc AI có bị đánh thuế hay không, và nếu có thì như thế nào. Một trong những tác động có khả năng xảy ra nhất của AI là thay thế người lao động; đồng thời, các chính phủ cần bù đắp nguồn thu thuế trước đây đến từ những người bị AI khiến mất việc. Vậy có gì bảo đảm AI sẽ không bị đánh thuế như con người? Nhiều người có thu nhập cao nhất hiện nay chịu tổng thuế suất từ 50% trở lên. AI sẽ nằm trong khung thuế nào?

Câu hỏi thứ tư: Cục diện cạnh tranh sẽ như thế nào?

Chúng ta có thể biết công ty nào sẽ thành công không? Với mức độ chắc chắn đến đâu? Những “hào kinh tế” bảo vệ các công ty dẫn đầu hiện nay vững chắc đến mức nào?

Có lẽ đặc điểm đáng kinh ngạc nhất của AI là tốc độ tiến bộ. Liên quan đến điều đó, tôi đặc biệt chú ý rằng những đơn vị phát triển mô hình hàng đầu hiện nay, OpenAI và Anthropic, mới chỉ vài năm trước còn xa lạ với phần lớn chúng ta. Nếu các công ty có thể vươn lên nhanh đến thế trong thế giới AI, liệu họ cũng có thể bị những công ty khác thay thế, hoặc ít nhất là thách thức, nhanh như vậy không? Nếu điều đó có thể xảy ra, hãy cân nhắc nguồn lực khổng lồ và tiềm năng của những công ty được gọi là “hyperscaler” - các nhà cung cấp hạ tầng điện toán siêu quy mô: Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta và Oracle. Ai sẽ chiến thắng trong số các doanh nghiệp hiện hữu này? Hay người thắng sẽ là những công ty mà chúng ta chưa từng nghe tên? Còn những công ty chưa tồn tại thì sao?

Hãy nghĩ về xác suất, cách đây 20-25 năm, rằng những công ty dẫn đầu khi đó vẫn sẽ dẫn đầu ngày nay. Microsoft, Amazon, Apple và Google bước qua giai đoạn ấy với tư cách những người chiến thắng, nhưng Napster, Yahoo và Netscape đã bị bỏ lại phía sau. Duy trì vị thế dẫn đầu trong một công nghệ thay đổi nhanh đòi hỏi rất nhiều. Thêm vào đó tính mới mẻ và tốc độ tiến bộ của AI, rồi tự hỏi: “Xác suất để các công ty AI dẫn đầu hiện nay vẫn dẫn đầu sau 5 hoặc 10 năm là bao nhiêu?” Nếu bức tranh cạnh tranh có thể thay đổi như tôi gợi ý, một phần sở hữu trong những công ty dẫn đầu hiện nay đáng giá bao nhiêu?

Câu hỏi thứ năm: Các công ty sẽ sinh lời đến mức nào?

Nhà đầu tư giá trị ước tính lợi nhuận hoặc dòng tiền tương lai của doanh nghiệp, chiết khấu chúng về hiện tại, rồi so sánh kết quả với giá cổ phiếu hôm nay. Để dự báo lợi nhuận tương lai, chúng ta cần trả lời những câu hỏi như:

  • Doanh nghiệp sẽ bán được bao nhiêu đơn vị sản phẩm?
  • Giá bán mỗi đơn vị là bao nhiêu?
  • Chi phí sản xuất mỗi đơn vị là bao nhiêu?
  • Bao nhiêu lợi nhuận sẽ phải tái đầu tư để phát triển sản phẩm tiếp theo?
  • Từ đó, tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư của doanh nghiệp sẽ là bao nhiêu?

Dù trả lời những câu hỏi này đối với bất kỳ doanh nghiệp nào cũng đòi hỏi phải xử lý sự bất định, khi áp dụng vào AI, chúng ta lại gặp những vấn đề đặc biệt mới mẻ như:

  • Sản phẩm sẽ có khả năng làm được gì, và khách hàng sẽ sử dụng nó như thế nào?
  • Sản phẩm sẽ được định giá như hàng hóa phổ thông, hay như một sản phẩm độc đáo và thiết yếu?
  • Chip sẽ sử dụng được bao lâu, và các trung tâm dữ liệu sẽ phải được trích khấu hao nhanh đến mức nào?
  • Cuộc đua chi tiêu với tốc độ chóng mặt hiện nay sẽ tiếp diễn trong bao lâu?
  • Liệu có kiếm được đủ tiền để tạo ra mức sinh lời thỏa đáng trên những khoản chi đầu tư tài sản cố định hôm nay không?

Tôi hoàn toàn có thể sai, nhưng tôi không nhớ mình từng phải trăn trở trước những bất định có quy mô như vậy khi phân tích các tập đoàn đa ngành vào thập niên 1970, hay khi xem xét internet và thương mại điện tử giai đoạn 1999-2000. Những doanh nghiệp đó, dù mới mẻ và phức tạp đến đâu, vẫn có vẻ đơn giản và dễ hiểu khi so với AI.

Vì thế, tôi tự hỏi: chúng ta có thể dự phóng lợi nhuận năm 2030 của các hyperscaler và những đơn vị phát triển mô hình AI tiên tiến hàng đầu hiện nay - thường được gọi là “frontier labs” - hay không (chưa nói đến những công ty mà phần lớn vẫn chỉ tồn tại trong suy đoán)? Có phải chúng ta cần dự báo lợi nhuận với độ chính xác tương đối hợp lý thì mới có thể đầu tư? Nếu đưa ra được các ước tính, chúng ta nên tin tưởng vào chúng đến mức nào? Và nếu không làm được, chúng ta có thể nghĩ về việc đầu tư vào các công ty AI như thế nào?

Đây là phép thử tôi đề xuất lúc này: Hãy cho tôi biết bạn nghĩ lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của một công ty AI nhất định sẽ là bao nhiêu sau 5 năm. Bạn có dám đặt cược rằng con số thực tế sẽ nằm trong biên độ ±50% so với dự đoán của mình không? (Chẳng hạn, nếu dự đoán 10 đô la mỗi cổ phiếu, bạn tự tin đến mức nào rằng con số thực tế sẽ nằm trong khoảng 5 đến 15 đô la?)

Câu hỏi thứ sáu: Triển vọng của các trung tâm dữ liệu ra sao?

Trước đây, trung tâm dữ liệu là những kho lưu trữ kỹ thuật số, dùng để lưu dữ liệu và vận hành các ứng dụng máy tính cùng website. Thuật ngữ trung tâm dữ liệu (hay “nhà máy AI”) đã phát triển để chỉ nơi AI hoạt động. Tương tự nhà máy ô tô, đây là nơi AI được sản xuất, từ lưu trữ thông tin và huấn luyện mô hình đến cung cấp thời gian sử dụng hệ thống (gọi là “compute”, tức năng lực tính toán). Trung tâm dữ liệu là một thành phần then chốt trong sự phát triển của ngành AI. Việc xây dựng trung tâm dữ liệu, và qua đó thực hiện hoạt động tính toán, chịu nhiều giới hạn - cả về vật chất lẫn các yếu tố khác.

Dù tương lai của AI đầy hứa hẹn, một số người có thể muốn tham gia theo cách thận trọng. Điều đó gợi ý đầu tư thông qua hạ tầng hữu hình thay vì các nhà phát triển và nhà cung cấp công nghệ mới, một chiến lược tương tự bán cuốc xẻng cho người đào vàng thay vì cố xác định ai sẽ tìm thấy vàng. Về lý thuyết, cách này khiến việc xác định người chiến thắng cuối cùng trở nên ít quan trọng hơn, bởi bất kỳ ai thắng cuộc vẫn cần sử dụng hạ tầng. Năng lực tính toán hiện đang thiếu hụt, làm tăng sức hấp dẫn đầu tư của trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, cần cân nhắc một số yếu tố:

  • Khi nghĩ đến “hạ tầng”, người ta thường liên tưởng đến “gạch và vữa”, và chính sự hữu hình, vững chắc đó có thể khiến trung tâm dữ liệu có vẻ là lựa chọn AI an toàn hơn. Nhưng phần chi phí dành cho bản thân tòa nhà - tức “phần vỏ” - chỉ chiếm tỷ lệ tương đối nhỏ trong tổng chi phí trung tâm dữ liệu. Chip, hay “GPU”, chiếm phần lớn chi phí, và khoản chi đó (cùng rủi ro lỗi thời) thường do bên sử dụng trung tâm gánh chịu.
  • Cần tìm và mua những khu đất xây dựng rộng lớn; các nhà phát triển trung tâm dữ liệu phải vượt qua rào cản pháp lý và sự phản đối của những người dân không muốn có trung tâm dữ liệu gần nơi mình ở.
  • Kết nối với người dùng các tác vụ suy luận thông qua mạng cáp quang sẵn có là điều cần thiết.
  • Các nhà xây dựng trung tâm dữ liệu sẽ phải đối mặt với những nút thắt tiềm tàng về nguồn điện, thiết bị làm mát và dịch vụ xây dựng cần thiết.
  • Giới hạn về khả năng huy động vốn cho trung tâm dữ liệu có thể kìm hãm tốc độ xây dựng, và chi phí vốn cho các dự án tương lai có thể gây bất ngờ.

Điều thú vị là những nút thắt tiềm tàng kể trên có thể gây khó khăn cho các bên muốn xây trung tâm dữ liệu và hạn chế tăng trưởng của họ. Nhưng ở chiều ngược lại, bất kỳ sự hạn chế nào đối với tốc độ tăng nguồn cung năng lực tính toán - như hàm ý từ việc một số lệnh tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu được thông qua vào tuần trước - đều sẽ khiến các trung tâm hiện hữu, hoặc những trung tâm có thể được xây dựng trong tương lai, có khả năng sinh lời cao hơn và do đó có giá trị hơn.

Điểm mấu chốt là trung tâm dữ liệu không phải một “cú ăn chắc”. Nhà đầu tư thông minh phải tìm những cơ hội được bảo vệ trước các bất định kể trên và không bị ảnh hưởng bởi việc xây dựng quá mức dẫn đến dư cung năng lực tính toán. Như trong mọi hình thức đầu tư, sẽ có những nhà đầu tư trung tâm dữ liệu thành công và những người kém thành công hơn. Tuy nhiên, với đặc tính vận động của AI, tôi nghĩ thành công của người thắng và thất bại của người thua có thể còn rõ nét hơn so với thông thường trong lĩnh vực “hạ tầng”.

Câu hỏi thứ bảy: Chúng ta có nên lo ngại về sự phụ thuộc bất thường vào lĩnh vực này?

Ngày nay, AI đóng góp một tỷ trọng lớn vượt trội vào những gì đang diễn ra trong môi trường đầu tư, tạo ra sự bất định đáng kể cho tất cả nhà đầu tư (và mọi chủ thể trong nền kinh tế), chứ không chỉ những người đầu tư vào AI:

  • AI chiếm một phần nhỏ của nền kinh tế Mỹ nhưng đóng góp một phần rất lớn vào tăng trưởng kinh tế.
  • Đóng góp hiện nay của AI vào tăng trưởng GDP chủ yếu đến từ chi đầu tư tài sản cố định, phần lớn là xây dựng trung tâm dữ liệu. Khoản chi này đang tăng nhanh trong khi các hoạt động xây dựng còn lại suy giảm.
  • Trong 14 quý liên tiếp tính đến ngày 30 tháng 6 năm nay, lợi nhuận của nhóm “Magnificent 7” - phần lớn là các hyperscaler - tăng nhanh hơn phần còn lại của S&P 500.
  • Một số công ty AI đã ghi nhận những khoản lãi lớn từ đầu tư vốn cổ phần vào các công ty khác có liên quan đến AI, qua đó trở thành những bên đóng góp lớn nhất vào lợi nhuận S&P 500. FactSet cho biết trong quý II, Alphabet và Amazon ghi nhận tổng cộng 151 tỷ đô la lãi từ đầu tư vốn cổ phần, chủ yếu vào Anthropic và SpaceX (nay bao gồm cả xAI).
  • Tác động của AI đối với tổng lợi nhuận không dừng lại ở riêng ngành này. Các nhà cung cấp linh kiện liên quan cũng báo cáo lợi nhuận mạnh, và còn có những hiệu ứng lan tỏa khi người lao động trong ngành AI và các ngành liên quan chi thu nhập cho tiền thuê nhà, thực phẩm, ô tô cùng những thứ khác rất xa với bản thân AI.
  • AI đóng góp một tỷ trọng vượt trội vào mức tăng của thị trường chứng khoán: theo J.P. Morgan, một nhóm gồm 42 công ty liên quan đến AI tạo ra khoảng hai phần ba mức tăng giá của S&P 500 kể từ tháng 1 năm 2024.
  • Tổng hợp các xu hướng này đã khiến S&P 500 tập trung cao độ vào một số ít công ty AI và công nghệ.

Điều đáng chú ý nhất là những yếu tố mà nền kinh tế và thị trường của chúng ta đang phụ thuộc vào tương đối thiếu đa dạng. Mức độ liên quan đến AI tạo thành một “đường đứt gãy” đặc biệt mạnh chạy xuyên qua các danh mục đầu tư, có khả năng chi phối mọi khía cạnh của môi trường đầu tư. Những diễn biến bất lợi liên quan đến tuổi thọ chip, chiến lược doanh nghiệp hoặc nhu cầu năng lực tính toán có thể để lại hệ quả sâu rộng. Không thể phủ nhận rằng phụ thuộc quá mức vào một lĩnh vực khiến nền kinh tế và thị trường chứng khoán dễ tổn thương hơn so với khi những yếu tố làm nền tảng cho chúng được phân bổ rộng rãi.

Khi Michael Milken tiên phong phát hành nợ dưới mức xếp hạng đầu tư vào năm 1977-1978, ông mở ra một thời kỳ mà cả ngành đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro, miễn là rủi ro đó được xem là đi kèm tiềm năng sinh lời đủ để bù đắp. Luận điểm của ông dựa trên hai nền tảng: (a) phần lợi suất tăng thêm có khả năng bù đắp tổn thất từ những trái phiếu vỡ nợ, và (b) mức độ đa dạng hóa đủ lớn để một vài vụ vỡ nợ không phá hỏng kết quả chung của danh mục. Nhưng ngày nay, thị trường cổ phiếu và thị trường nợ của chúng ta phụ thuộc nặng nề vào một yếu tố duy nhất: thành công của AI.

Câu hỏi thứ tám: Điều này có ý nghĩa gì đối với thị trường tín dụng?

Theo Goldman Sachs, tổng lượng nợ phát hành liên quan đến AI trên toàn cầu từ đầu năm đến nay đạt gần 600 tỷ đô la, bao gồm nợ do các hyperscaler phát hành, nợ tài trợ trung tâm dữ liệu/dự án, và nợ của những bên vay khác có liên quan đến AI. Khoảng 400 tỷ đô la trong số đó được phát hành trên thị trường nợ có xếp hạng đầu tư của Mỹ, chiếm hơn một phần năm tổng nguồn cung loại nợ này và đưa tỷ trọng trái phiếu liên quan đến AI trong chỉ số Bloomberg USD IG Corporate lên khoảng 12%. Đối với thị trường trái phiếu lợi suất cao của Mỹ - nơi các hyperscaler không trực tiếp phát hành - tỷ trọng tương ứng vào khoảng 6%. Rõ ràng, phát hành nợ liên quan đến AI là một trong những diễn biến lớn của thị trường vốn năm nay.

Trong thời gian tới, AI có vẻ sẽ cần trung bình 1.000 tỷ đô la vốn mới mỗi năm, và hàng trăm tỷ đô la trong đó nhiều khả năng tiếp tục được huy động hằng năm thông qua phát hành nợ. Nhu cầu vốn vay của AI sẽ tác động thế nào đến lãi suất?

Vì mở rộng công suất và phát triển sản phẩm mới là điều bắt buộc đối với các hyperscaler và các đơn vị phát triển mô hình tiên tiến - đồng thời họ không muốn đối thủ cạnh tranh xuất hiện - những công ty này có lẽ không thể giảm tốc đầu tư vào AI chỉ vì lãi suất cao hơn dự kiến. Điều đó có nghĩa họ phải chấp nhận nguồn tài trợ theo các điều kiện được đưa ra, ngay cả khi vốn khan hiếm và chi phí tăng lên.

Trước đây, các nhà kinh tế thường nói về hiện tượng “lấn át”, khi chính phủ vay nợ mạnh khiến khu vực tư nhân khó tìm được nguồn vốn vay cần thiết. Hiện tại, tôi có cảm giác nhu cầu vay từ các hyperscaler ít nhạy cảm với lãi suất, sẵn sàng trả bất kỳ mức giá nào cần thiết, có khả năng đẩy lãi suất mà chính phủ phải trả lên cao. Chẳng phải điều đó đã góp phần vào đợt tăng lãi suất mà chúng ta chứng kiến đến nay hay sao?

Tương tự, thị trường cổ phiếu có khả năng cung cấp hàng trăm tỷ đô la vốn chủ sở hữu mới cần thiết mỗi năm để bổ sung cho dòng tiền của các công ty không? Số vốn huy động qua các đợt IPO truyền thống tại Mỹ thấp hơn 50 tỷ đô la trong 8 trên 10 năm gần nhất (hai ngoại lệ là gần 80 tỷ đô la năm 2020 và 140 tỷ đô la trong năm bùng nổ 2021). Tôi cho rằng lượng vốn mới có thể huy động trong một năm nhất định là hữu hạn; vậy chẳng phải nhu cầu khổng lồ về cả vốn vay lẫn vốn chủ sở hữu của AI rốt cuộc sẽ cạnh tranh với nhau để giành lấy nguồn vốn đó sao?

Trước đây, các mảng kinh doanh ngoài AI có khả năng sinh lời cao của các hyperscaler tạo ra dòng tiền tự do khổng lồ, khiến họ không có nợ, dồi dào tiền mặt và được xếp hạng tín nhiệm cao. Giờ đây tình hình đã khác: các công ty đang tiêu dùng lượng tiền mặt tích lũy cùng dòng tiền hiện tại, đồng thời vay thêm nhiều hơn. Xếp hạng tín nhiệm vững chắc ở mức đầu tư giúp họ dễ dàng huy động vốn để mở rộng trong AI. Nhưng khi quá trình này tiếp diễn, liệu chất lượng tín dụng và/hoặc xếp hạng của họ có thay đổi? Điều đó có thể kéo theo hệ quả gì đối với những người cho vay dựa trên xếp hạng cao hôm nay rồi chứng kiến doanh nghiệp gia tăng đòn bẩy?

Một phần hoạt động tài trợ trung tâm dữ liệu hiện nay được tạo thuận lợi nhờ xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư của các hyperscaler thuê trung tâm. Những khoản nợ khác được bảo đảm bằng chip. Nhưng nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến các “điều khoản thoát” trong một số hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu, cho phép bên thuê hoặc bên bảo lãnh chấm dứt nghĩa vụ trong những điều kiện nhất định - chẳng hạn trung tâm không đạt độ tin cậy vận hành 99,9% - và rủi ro tài sản bảo đảm dưới dạng chip có thể có tuổi thọ ngắn hơn kỳ hạn khoản nợ.

Những “giao dịch vòng tròn” của ngành, trong đó các công ty tài trợ cho việc mua chính sản phẩm của mình, có ý nghĩa gì? Chúng ta thường xuyên thấy hoạt động cho vay và mua bán liên quan giữa nhà sản xuất chip, hyperscaler, đơn vị phát triển mô hình tiên tiến và nhà xây dựng trung tâm dữ liệu. Đôi khi tiền đi từ A sang B rồi quay về A. Đôi khi tiền đi từ A sang B, sau đó được dùng tài trợ cho C, rồi C chi số tiền đó để mua hàng của A. Liệu đây có phải những giao dịch mà các bên vẫn sẽ thực hiện trên cơ sở độc lập, theo điều kiện thị trường, hay nhà cung cấp đang trợ cấp cho người mua để hỗ trợ nhu cầu và bảo vệ thị phần sản phẩm của mình? Sự phụ thuộc lẫn nhau này kéo theo những rủi ro gì? Và việc vay nợ thông qua các pháp nhân chuyên biệt để giữ nợ ngoài bảng cân đối kế toán ảnh hưởng thế nào đến chất lượng tín dụng của các hyperscaler - công ty mẹ có thực sự đứng sau khoản nợ đó hay không?

Cuối cùng, vay nợ trong thời kỳ hưng phấn quanh một bước tiến công nghệ hấp dẫn sẽ có tác động gì? Rốt cuộc, chúng ta đang có sự hội tụ của một số yếu tố:

  • Nhu cầu vay vốn khổng lồ từ các công ty AI;
  • Sự hào hứng của nhà đầu tư đối với AI, kéo theo sự sẵn sàng cho vay;
  • Sự tập trung cao độ vào AI trên thị trường vốn như đã mô tả ở trên;
  • Những “giao dịch vòng tròn” giữa các bên tham gia ngành AI.

Những người cho vay trong lĩnh vực AI đang đối diện một kỷ nguyên mới, với dư nợ tập trung vào một ngành duy nhất, các yếu tố nền tảng của ngành thay đổi nhanh chóng, và sự phụ thuộc lớn vào mức doanh thu tương lai từ việc bán năng lực tính toán. Bên cho vay sẽ phải đặc biệt thận trọng đối với chất lượng tín dụng của các bên vay mà họ tài trợ, cũng như cấu trúc và điều khoản tài trợ.

Câu hỏi thứ chín: AI có thể được dự đoán đến mức nào? Những câu hỏi này có thể được trả lời đến đâu?

Trong các bản ghi nhớ và cuốn sách Mastering the Market Cycle: Getting the Odds on Your Side (Làm chủ chu kỳ thị trường: Đưa xác suất về phía bạn), tôi đã viết rằng với người đang cố ứng phó với tương lai, một dự đoán thôi là chưa đủ. Ngoài dự đoán, bạn cần có quan điểm về xác suất dự đoán đó là đúng. Theo tôi, đối với AI - xét đến tính phức tạp về kỹ thuật, tính chưa từng có và tốc độ thay đổi cao - xác suất đó thấp một cách bất thường.

Tôi muốn lượng hóa khả năng dự đoán AI, nhưng lo rằng việc đó vượt quá năng lực của mình. Vì vậy, tôi nhờ Claude hỗ trợ bằng cách chấm điểm AI trên thang từ 1 (không thể biết được) đến 10 (hoàn toàn có thể dự đoán). Những câu trả lời của nó rất giàu thông tin. Claude tổng kết vấn đề, phản ánh một số bất định đã đề cập ở trên, như sau (phần nhấn mạnh do tác giả thêm):

Đánh giá tổng thể của tôi: AI nói chung đạt khoảng 3 điểm. Con số đó che khuất một sự phân hóa. Hướng đi khá dễ dự đoán, có lẽ đạt 6 hoặc 7 điểm: công nghệ sẽ tiếp tục cải thiện và lan rộng trong nền kinh tế. Những yếu tố đem lại lợi nhuận cho nhà đầu tư thì khó dự đoán hơn rất nhiều, khoảng 2 điểm: quá trình đó diễn ra nhanh đến đâu, lợi nhuận lớn đến mức nào, và ai giữ được phần lợi nhuận ấy.

Tôi cũng yêu cầu Claude chấm điểm khả năng dự đoán của từng phân ngành AI và xác định những lĩnh vực ngoài AI mà nó cho là tương đương về mặt này. Dưới đây là những gì nó mô tả là các “đánh giá chủ quan”:

Phân ngành AI

Điểm dự đoán

Ngành tương đương

Điểm tương ứng

Doanh nghiệp điện lực chịu điều tiết, phục vụ phụ tải AI

6

Tiện ích công cộng chịu điều tiết

6-7

Trung tâm dữ liệu cho các công ty công nghệ lớn thuê dài hạn

5-6

Doanh nghiệp công nghiệp lớn

5-6

Hyperscaler

5

Không áp dụng

—

Chip

4

Hàng không, vận tải biển

3-4

Trung tâm dữ liệu mang tính đầu cơ hoặc “neocloud”

2-3

Viễn thông/cáp quang giai đoạn 1998-2001

2-3

Đơn vị phát triển mô hình tiên tiến (OpenAI, Anthropic, xAI, v.v.)

2

Đầu tư mạo hiểm giai đoạn đầu

1-2

 

Với tôi, điều bất ngờ là các đơn vị phát triển mô hình tiên tiến chỉ được 2 điểm, mà tôi hiểu là “gần như không thể biết được”. Theo tôi, đây là những công ty ấn tượng, có lợi thế dẫn đầu lớn, nhưng Claude lưu ý: “Những doanh nghiệp này có kết cục gần như nhị phân. Nhu cầu vốn rất lớn, giá trên mỗi đơn vị năng lực liên tục giảm nhanh, và chưa rõ có tồn tại một hào kinh tế bền vững hay không.” (Thật trớ trêu, phải không, khi Claude thuộc về Anthropic?) Điều thú vị là những cơ hội được Claude đánh giá bất định nhất này dường như lại được định giá ở mức cao trên thị trường tư nhân. Sẽ rất đáng xem cổ phiếu OpenAI và Anthropic, cả hai đều đã nộp hồ sơ IPO, được định giá trên thị trường đại chúng như thế nào và giao dịch ra sao sau đó. Và hãy lưu ý: phần lớn các khoản lãi từ đầu tư vốn cổ phần làm tăng mạnh lợi nhuận S&P 500 trong quý II - được mô tả ở trang 6 của bản gốc - có liên quan đến lĩnh vực được gọi là “khó dự đoán nhất” này; những khoản lãi đó sẽ bền vững đến đâu?

Cuối cùng về khả năng dự đoán, tôi muốn nhân dịp này nói đôi lời về địa chính trị, mà trong bối cảnh AI thường có nghĩa là “Trung Quốc”. Gần như toàn bộ chip tiên tiến nhất đến từ TSMC của Đài Loan. Mỹ hạn chế bán những chip tiên tiến nhất cho Trung Quốc. Điều này khuyến khích Trung Quốc cung cấp các mô hình giá rẻ, có thể cạnh tranh bằng giá và làm giảm doanh số các mô hình mạnh hơn của Mỹ. Vị thế cạnh tranh của Mỹ sẽ ra sao nếu tình hình này thay đổi? Chip của Trung Quốc có bắt kịp hoặc vượt qua các công ty dẫn đầu hiện nay không? Liệu Trung Quốc có lúc nào ở vị thế có thể gây cản trở, hoặc thậm chí ngăn chặn, việc bán chip Đài Loan cho Mỹ? Và những lo ngại về ý đồ của Trung Quốc có làm suy yếu nỗ lực áp đặt các biện pháp bảo đảm an toàn cho ngành AI không?

Rõ ràng, có rất nhiều điều về AI mà nhà đầu tư không biết và không thể dự đoán. Câu hỏi là bạn sẽ chấp nhận bao nhiêu rủi ro, và dưới hình thức nào? Ngành AI gồm nhiều bộ phận, và theo Claude, trải rộng từ những đơn vị phát triển mô hình tiên tiến mà chúng ta gần như còn mù mờ, đến các trung tâm dữ liệu có hợp đồng cho thuê vững chắc cùng những nhà cung cấp điện cho chúng, với khả năng dự đoán gần tương đương các doanh nghiệp công nghiệp lớn và tiện ích công cộng chịu điều tiết.

Câu hỏi thứ mười: AI có phải là một bong bóng?

Những lo ngại về một số câu hỏi kể trên bắt đầu nổi lên trong những tuần gần đây. Một loạt yếu tố tiêu cực cùng xuất hiện trong môi trường đầu tư, xoay quanh lạm phát, thâm hụt và nợ của chính phủ liên bang, sự gia tăng lãi suất kéo theo, cùng cuộc chiến ở Iran dường như không có lối thoát. Bên cạnh những vấn đề chung này là một số yếu tố riêng của AI, như:

  • Cạnh tranh từ các mô hình mới; các mô hình rẻ hơn với ít tính năng bổ sung hơn; các mô hình giá thấp của Trung Quốc; và các mô hình mã nguồn mở có thể tải xuống miễn phí;
  • Giá mỗi “token” (đơn vị dùng để tính giá sử dụng mô hình) giảm;
  • Khả năng tăng trưởng sử dụng năng lực tính toán chậm lại;
  • Tăng trưởng doanh số được báo cáo không đạt kỳ vọng;
  • Lo ngại về mức đòn bẩy cao và sự phụ thuộc lớn vào nguồn tài trợ tương lai của một số công ty.

Những câu hỏi dễ dàng bị gạt sang một bên trong thời kỳ thuận lợi có thể khiến nhà đầu tư lo lắng khi sự bình tâm của họ bị lung lay. Và khi đó, như tôi thường nói, chúng ta nhận ra rằng trong đời thực, mọi thứ dao động giữa khá tốt và không được tốt lắm, còn trong tâm trí nhà đầu tư, chúng lại chuyển từ hoàn hảo sang vô vọng. Những điều khiến nhà đầu tư AI lo ngại lúc này chẳng có gì mới, nhưng môi trường đầu tư thay đổi đã khiến chúng đủ sức làm tâm trạng trở nên u ám.

Dù chủ đề này đã được tranh luận suốt hơn một năm - trong đó có cả tôi - mọi người vẫn tiếp tục hỏi: đây có phải là bong bóng không? Trước hết, cần có định nghĩa về bong bóng, và tôi muốn đưa ra định nghĩa của mình: sự hưng phấn phi lý dẫn đến hành vi thiếu thận trọng, đầu tư quá mức và mức giá tham gia quá cao. Tôi nghĩ bong bóng AI, cũng như bất kỳ bong bóng tiềm tàng nào quanh một bước tiến công nghệ, phải được xem xét trên ít nhất ba khía cạnh. Bản thân công nghệ có đang được thổi phồng và có khả năng gây thất vọng không? Các công ty có đang chi tiêu quá mức, để rồi không tạo ra được tỷ suất sinh lời thỏa đáng không? Và nhà đầu tư có đang chấp nhận quá nhiều rủi ro và trả quá cao để sở hữu phần vốn trong lĩnh vực này không? Kết luận về những vấn đề đó phụ thuộc rất lớn vào câu trả lời cho các câu hỏi phía trên. Tôi không thấy nhiều thay đổi trên các phương diện này kể từ lần gần nhất viết bản ghi nhớ về AI vào tháng 2:

  • Tôi vẫn cho rằng bản thân AI sẽ chứng tỏ sức mạnh và tầm ảnh hưởng lớn, làm thay đổi doanh nghiệp, nền kinh tế và cuộc sống nói chung theo những cách chúng ta thậm chí chưa thể hình dung. Vì vậy, không, công nghệ này không phải là một ảo ảnh.
  • Có rất nhiều thảo luận về mức doanh thu cần được tạo ra trong tương lai để biện minh cho các khoản chi đầu tư tài sản cố định. Nhưng chừng nào chưa biết AI sẽ được sử dụng ra sao và ai sẽ thu lợi, chúng ta chưa thể đánh giá các công ty có chi tiêu khôn ngoan hay không.
  • Và chừng nào hiểu biết về những điều đó chưa cho phép chúng ta ước tính hợp lý lợi nhuận doanh nghiệp và khả năng sinh lời của hạ tầng, chúng ta chưa thể đánh giá mức giá đang được trả cho cổ phiếu hoặc lợi suất đang được chào trên các khoản nợ có phù hợp hay không.

Dù có rất nhiều câu hỏi xoay quanh AI - một số đã được tôi trình bày phía trên - vấn đề cốt lõi quy về một câu hỏi khá phức tạp: AI có mang lại đủ giá trị cho người dùng để hỗ trợ sản lượng bán và mức giá của năng lực tính toán đủ cao, qua đó tạo ra tỷ suất sinh lời thỏa đáng trên hàng nghìn tỷ đô la đang được đầu tư vào nó hay không (và cho những công ty nào)?

Kết luận tôi rút ra từ những cuộc trò chuyện với những người mà tôi cho là am hiểu: ở thời điểm này, trả lời câu hỏi đó phần lớn vẫn là chuyện niềm tin. Điều đó khiến tôi nhớ đến một câu nói được cho là của nhà kinh tế và nhà văn Mỹ Stuart Chase:

Với những người đã tin, không cần bằng chứng nào. Với những người không tin, không bằng chứng nào có thể thuyết phục được.

Dù cố gắng đến đâu, tôi cũng không nghĩ ra cách giải đáp nào phù hợp hơn cho những câu hỏi xoay quanh AI.

Câu hỏi thứ mười một: Nên suy nghĩ thế nào về việc đầu tư vào AI?

Tôi xem trí tuệ nhân tạo là bước phát triển có ảnh hưởng lớn nhất và khó dự đoán nhất đối với nhà đầu tư trong ít nhất một thế hệ. Nhưng nhà đầu tư không cần gạt bỏ một điều gì đó chỉ vì nó bất định. Phản ứng đúng không phải là tê liệt, mà là (a) sự khiêm tốn được thể hiện phù hợp trong việc lựa chọn chiến lược, xác định quy mô vị thế và chấp nhận rủi ro, cùng với (b) sự sẵn sàng hành động trong điều kiện bất định.

Những khía cạnh khác nhau của đầu tư AI đòi hỏi trả lời những câu hỏi khác nhau. Một nhà đầu tư vốn cổ phần vào đơn vị phát triển mô hình tiên tiến có thể phải nhận định đúng về tiến bộ công nghệ, vị thế cạnh tranh, quyền lực định giá, khả năng sinh lời tương lai và định giá doanh nghiệp. Một bên cho vay tài trợ trung tâm dữ liệu theo hợp đồng dài hạn có thể cần đúng về ít yếu tố hơn, nhưng những yếu tố quan trọng - chất lượng tín dụng của bên thuê, điều khoản hợp đồng, khả năng cung cấp điện và giá trị còn lại của tài sản - lại rất khác. Vì vậy, một câu hỏi then chốt là: “Tôi hoặc tổ chức của tôi có năng lực phù hợp để trả lời những câu hỏi nào, và tôi sẵn sàng gánh chịu những bất định nào khi không có chuyên môn đó?”

Nếu các yếu tố khác không đổi, nhà đầu tư có thể chấp nhận mức độ bất định cao khi giá khoản đầu tư đủ thấp so với giá trị nội tại. Ít nhất về lý thuyết, những lĩnh vực được chấm điểm thấp hơn trên thang khả năng dự đoán của Claude có thể là cơ hội đầu tư tốt hơn, nếu chúng rẻ hơn đủ nhiều so với các lĩnh vực dễ dự đoán hơn. Xét cho cùng, đầu tư thông minh phần lớn là vấn đề giá cả. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong trường hợp AI, suy nghĩ về giá trị nội tại, và từ đó xác định thế nào là rẻ, trở nên vô cùng phức tạp bởi các câu hỏi đã nêu ở trên.

Để kết nối tất cả những điều này, tôi xin để lại một danh sách câu hỏi có thể giúp bạn đi đến quyết định. Tuy nhiên, lưu ý rằng chúng áp dụng cho mọi khoản đầu tư, không chỉ riêng AI:

  • Cần bao nhiêu điều diễn ra đúng thì tôi mới có thể đạt được mức sinh lời chấp nhận được?
  • Nếu những giả định cốt lõi của tôi hóa ra sai, tôi có thể mất bao nhiêu?
  • Tôi đang được bù đắp cho những rủi ro nào, và có những rủi ro nào tôi chỉ đơn thuần đang gánh chịu?
  • Bao nhiêu sự lạc quan đã được phản ánh vào giá?
  • Khoản đầu tư này thay đổi đặc điểm rủi ro tổng thể của danh mục như thế nào? Nó khuếch đại rủi ro mà tôi đang mang, hay giúp đa dạng hóa rủi ro đó?

Có một câu nói cũ, và dường như rất phù hợp với AI: “Có hai kiểu nhà đầu tư mất rất nhiều tiền: những người không biết gì và những người biết tất cả.” Tôi nghĩ trong trường hợp AI, chấp nhận rằng mình không biết mọi thứ là điều đặc biệt quan trọng. AI chắc chắn sẽ mang đến rất nhiều bất ngờ, nhưng những bất ngờ ấy không nhất thiết phải vượt quá sức chịu đựng. Điều cần suy ngẫm là: xác suất để một khoản đầu tư vào AI gây thất vọng là bao nhiêu... và xác suất nó không gây thất vọng là bao nhiêu?

Tôi sẽ kết thúc bằng một câu trích dẫn tuyệt vời mà tình cờ bắt gặp hôm trước:

Có lập luận rằng tương lai gần chứa quá nhiều dấu hỏi: chẳng phải tốt hơn là nên đợi đến khi mọi thứ rõ ràng hơn một chút sao? Bạn hẳn quen với kiểu lời khuyên: “Hãy giữ nguồn tiền sẵn sàng mua cho đến khi những bất định hiện tại được giải quyết, v.v.” Trước khi dựa vào chiếc nạng đó, hãy đối diện với hai sự thật khó chịu: Tương lai không bao giờ rõ ràng; trên thị trường chứng khoán, bạn phải trả một cái giá rất cao cho sự đồng thuận lạc quan. Thực ra, sự bất định là bạn của người mua những giá trị dài hạn. (Phần nhấn mạnh do tác giả thêm.)

Một kết thúc hoàn hảo cho bản ghi nhớ về AI, phải không?

Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng câu nói ấy đến từ một trong những hồ sơ lâu đời nhất của tôi: lời khuyên vượt thời gian của Warren Buffett, xuất hiện trên tạp chí Forbes ngày 6 tháng 8 năm 1979. Tôi luôn vui khi dành lời cuối cùng cho Warren.

Ngày 11 tháng 11 năm 2026

Thông tin pháp lý và công bố

Bản ghi nhớ này thể hiện quan điểm của tác giả tại ngày được ghi trên tài liệu; những quan điểm đó có thể thay đổi mà không cần thông báo. Oaktree không có trách nhiệm hoặc nghĩa vụ cập nhật thông tin trong tài liệu này. Ngoài ra, Oaktree không đưa ra bất kỳ cam kết nào rằng kết quả đầu tư trong quá khứ là chỉ dấu cho kết quả tương lai, và cũng không nên mặc nhiên cho rằng như vậy. Hơn nữa, ở bất cứ đâu có tiềm năng sinh lời, ở đó cũng có khả năng thua lỗ.

Bản ghi nhớ này được cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và không nên được sử dụng cho bất kỳ mục đích nào khác. Thông tin trong tài liệu không cấu thành và không được hiểu là một đề nghị cung cấp dịch vụ tư vấn, một chào bán hoặc lời mời chào mua bất kỳ chứng khoán hay công cụ tài chính liên quan nào tại bất kỳ khu vực pháp lý nào. Một số thông tin trong tài liệu liên quan đến xu hướng và diễn biến kinh tế được dựa trên hoặc trích xuất từ thông tin do các nguồn bên thứ ba độc lập cung cấp. Oaktree Capital Management, L.P. (“Oaktree”) tin rằng những nguồn thông tin đó là đáng tin cậy; tuy nhiên, Oaktree không thể bảo đảm tính chính xác của thông tin và chưa độc lập xác minh tính chính xác, tính đầy đủ của thông tin, hay các giả định làm cơ sở cho thông tin đó.

Bản ghi nhớ này, bao gồm thông tin chứa trong đó, không được sao chép, tái tạo, tái xuất bản hoặc đăng tải toàn bộ hay một phần, dưới bất kỳ hình thức nào, nếu chưa có sự đồng ý trước bằng văn bản của Oaktree.

Bài viết liên quan

Cùng FinSuccess
xây dựng chiến lược

tài chính vững vàng

cho tương lai

Hãy để lại thông tin, đội ngũ FinSuccess sẽ sớm liên hệ để hỗ trợ bạn tốt nhất!

Họ và tên

Số điện thoại

Email

Bạn cần được tư vấn về dịch vụ nào?

Lời nhắn