Kết quả kinh doanh quý II/2026 đang cho thấy một bức tranh tích cực hơn về nền tảng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Lợi nhuận toàn thị trường tăng mạnh, nhóm phi tài chính tiếp tục dẫn dắt, trong khi định giá vẫn ở mức tương đối hấp dẫn nếu đặt cạnh tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. Cùng lúc đó, tín dụng tiếp tục mở rộng và hỗ trợ nhóm ngân hàng. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực vẫn tồn tại sự phân hóa đáng kể về chất lượng lợi nhuận, sức khỏe bảng cân đối và chất lượng tín dụng.

1. Tăng trưởng lợi nhuận đang trở lại mạnh mẽ

Catalyst nổi bật nhất của thị trường trong Q2/2026 là sự cải thiện rõ rệt của lợi nhuận doanh nghiệp. LNST toàn thị trường tăng 45,2% so với cùng kỳ, trong đó nhóm phi tài chính tiếp tục là động lực quan trọng. Đặc biệt, LNTT Q2/2026 của nhóm phi tài chính đạt 194.078,3 tỷ đồng, tăng 76,2% so với Q2/2025.

Điểm đáng chú ý nằm ở nguồn tạo ra mức tăng trưởng này. Lợi nhuận lõi đóng góp thêm 77.534,3 tỷ đồng vào mức tăng LNTT của nhóm phi tài chính. Tuy nhiên, phần đóng góp này có mức độ tập trung khá cao khi riêng VHM và VIC chiếm 56,9%. Bên cạnh đó, lợi nhuận khác cũng đóng góp thêm 6.387,5 tỷ đồng, chủ yếu đến từ VIC và SSH.

Dù vậy, một tín hiệu tích cực là tốc độ tăng trưởng lợi nhuận đang vượt đáng kể tốc độ tăng doanh thu. Với nhóm phi tài chính, doanh thu tăng 40,4% YoY, trong khi LNST tăng tới 65,5% YoY. Điều này cho thấy tăng trưởng trong Q2 không chỉ đến từ việc mở rộng doanh thu mà còn đi kèm sự cải thiện về khả năng tạo lợi nhuận. Biên lãi gộp và biên lãi ròng trên biểu đồ lần lượt ở mức 18,5% và 9,3%.

Như vậy, sau giai đoạn lợi nhuận chịu nhiều áp lực, Q2/2026 đang cho thấy một sự chuyển biến tích cực hơn: doanh nghiệp không chỉ bán được nhiều hơn mà còn tạo ra mức tăng lợi nhuận cao hơn tốc độ tăng doanh thu. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường bước vào giai đoạn tiếp theo của chu kỳ tăng trưởng.

2. Lợi nhuận tăng trong khi định giá vẫn tương đối hấp dẫn

Tăng trưởng lợi nhuận sẽ có ý nghĩa lớn hơn nếu diễn ra trên một mặt bằng định giá chưa quá cao. Theo dữ liệu trên slide, khi loại nhóm Vingroup, P/E của VN-Index chỉ còn 10,5 lần trong bối cảnh lợi nhuận đang tăng mạnh.

Một góc nhìn khác cũng đang ủng hộ thị trường là chênh lệch giữa E/P và lãi suất huy động vẫn cao hơn mức trung bình dài hạn. Điều này cho thấy lợi suất lợi nhuận của cổ phiếu, khi đặt cạnh lãi suất huy động, vẫn duy trì một khoảng chênh lệch tương đối thuận lợi.

Khi kết hợp hai yếu tố này, thị trường đang có một nền tảng tương đối tích cực: một mặt, lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh; mặt khác, định giá nếu loại nhóm Vingroup vẫn ở mức 10,5 lần P/E. Nếu lợi nhuận tiếp tục duy trì đà tăng, tăng trưởng EPS có thể tạo thêm dư địa cho định giá mà không nhất thiết phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc P/E mở rộng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mức tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường hiện vẫn có sự đóng góp đáng kể từ một số doanh nghiệp lớn. Vì vậy, việc nhìn vào P/E toàn thị trường là chưa đủ. Quan trọng hơn là xác định những doanh nghiệp có khả năng chuyển tăng trưởng lợi nhuận hiện tại thành tăng trưởng bền vững trong các quý tiếp theo.

Nói cách khác, catalyst của thị trường không chỉ nằm ở việc lợi nhuận tăng, mà nằm ở việc lợi nhuận đang tăng trên một mặt bằng định giá chưa quá cao.

3. Tín dụng tiếp tục mở rộng, tạo động lực cho nhóm ngân hàng

Bên cạnh nhóm phi tài chính, ngân hàng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường. Lợi nhuận Q2/2026 của ngành ngân hàng tăng 24,5%, được hỗ trợ bởi thu nhập lãi và dịch vụ.

Động lực này đi cùng với tốc độ tăng trưởng tín dụng tương đối tích cực. Sau 6 tháng đầu năm 2026, tín dụng toàn ngành tăng 8,9% so với cuối năm 2025. Trong đó, cho vay doanh nghiệp tăng 16,7%, cao hơn đáng kể mức tăng 7,6% của cho vay cá nhân. Xét theo ngành, cho vay bất động sản tăng 20,9%, cho vay công nghiệp tăng 11,4%, xây dựng tăng 9,3% và bán lẻ tăng 6,8%.

Cơ cấu này cho thấy dòng tín dụng đang tập trung khá rõ vào khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là bất động sản. Nếu xu hướng tăng trưởng tín dụng tiếp tục được duy trì, đây sẽ tiếp tục là một yếu tố hỗ trợ cho tăng trưởng thu nhập của các ngân hàng, đồng thời tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp sử dụng vốn để mở rộng hoạt động.

Tuy nhiên, đây cũng là catalyst cần được nhìn cùng với những áp lực đang xuất hiện trong hệ thống. NIM tiếp tục thu hẹp khi chi phí vốn tăng nhanh hơn lợi suất tài sản, cho thấy tăng trưởng tín dụng chưa đồng nghĩa với việc biên lợi nhuận ngân hàng sẽ tự động cải thiện. Trong khi đó, nợ xấu đã tăng trở lại trong nửa đầu năm 2026 và tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục mỏng đi. Điều này khiến chất lượng tín dụng trở thành một biến số quan trọng đối với triển vọng lợi nhuận ngân hàng trong thời gian tới.

Do đó, tăng trưởng tín dụng vẫn là catalyst tích cực, nhưng khả năng chuyển hóa tăng trưởng tín dụng thành lợi nhuận sẽ phụ thuộc vào NIM, chi phí vốn và chất lượng tài sản.

4. Sức khỏe tài chính cải thiện, nhưng thị trường sẽ phân hóa mạnh hơn theo chất lượng tăng trưởng

Một yếu tố tích cực khác đang được cải thiện là sức khỏe bảng cân đối của nhóm doanh nghiệp phi tài chính. Tiền mặt ròng của nhóm này đã có xu hướng cải thiện rõ rệt từ năm 2023. Tiền mặt ròng được tính bằng tiền và tương đương tiền cộng đầu tư tài chính ngắn hạn, sau đó trừ vay nợ ngắn hạn và dài hạn.

Điều này cho thấy bên cạnh sự phục hồi về lợi nhuận, một bộ phận doanh nghiệp cũng đang củng cố khả năng tài chính. Đây là yếu tố quan trọng bởi tăng trưởng lợi nhuận sẽ có chất lượng tốt hơn nếu đi cùng với bảng cân đối lành mạnh và khả năng kiểm soát đòn bẩy.

Tuy nhiên, bức tranh toàn thị trường không hoàn toàn đồng nhất. Khi loại riêng 5 nhóm VIN, GEX, MSN, VJC và NVL, có thể thấy chính nhóm này đang kéo tiền mặt ròng của toàn bộ nhóm phi tài chính đi xuống, trong khi các doanh nghiệp còn lại có xu hướng cải thiện hơn.

Điều này cho thấy một đặc điểm ngày càng rõ của thị trường: tăng trưởng không còn là câu chuyện đồng đều giữa các doanh nghiệp. Khi mặt bằng lợi nhuận chung cải thiện, nhà đầu tư sẽ cần quan tâm nhiều hơn đến chất lượng của từng doanh nghiệp, lợi nhuận đến từ hoạt động cốt lõi hay các khoản thu nhập khác, doanh nghiệp có thực sự cải thiện biên lợi nhuận hay không, và bảng cân đối có đủ khỏe để duy trì tăng trưởng hay không.

Vì vậy, nếu Q2/2026 là giai đoạn thị trường xác nhận sự phục hồi của lợi nhuận, thì giai đoạn tiếp theo có thể sẽ là câu chuyện phân hóa theo chất lượng tăng trưởng. Những doanh nghiệp có khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận, đồng thời sở hữu bảng cân đối tốt, sẽ có nền tảng khác biệt so với những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào các khoản thu nhập khác hoặc vẫn chịu áp lực về đòn bẩy.

Góc nhìn tổng thể

Nhìn chung, Q2/2026 đang mang đến một bức tranh khá tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Lợi nhuận tăng mạnh, hiệu quả kinh doanh cải thiện, định giá vẫn tương đối hấp dẫn và tín dụng tiếp tục mở rộng là những yếu tố đang tạo nền tảng cho triển vọng thị trường. 

Tuy nhiên, phía trước không phải là một câu chuyện tăng trưởng đồng đều. Sự tập trung trong đóng góp lợi nhuận, áp lực NIM và nợ xấu của ngân hàng, cùng sự khác biệt về sức khỏe bảng cân đối giữa các doanh nghiệp cho thấy chất lượng tăng trưởng sẽ ngày càng quan trọng.

Dữ liệu tính đến 11/08/2026. Nguồn: WiGroup. Người tổng hợp data và trình bày ở Bàn Tròn đầu tư: Anh Nguyễn Thành Trung